Monthly Archives: Tháng Chín 2013

[Jazz Event 10/2013] Jazz Suite Night của Tứ tấu Quyền Thiện Đắc

Tu tau Quyen Thien Dac 10.4.2013

Đêm nhạc Jazz của Tứ tấu Quyền Thiện Đắc sẽ diễn ra vào 20h ngày 4/10/2013 tại Nhà hát lớn Hà Nội với vị khách mời đặc biệt – nghệ sỹ saxophone Quyền Văn Minh.

Jazz Suite Night Tu tau Quyen Thien Dac 4.10.2013

Advertisements

Jazz E’dit – 12/9/2013

Su kien thang 9 - Jazz E'dit

Jazz E’dit – Đêm nhạc jazz do các giảng viên, sinh viên khoa Jazz – Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam biểu diễn tại Hội trường Trung tâm Văn hóa Pháp sẽ diễn ra vào lúc 20h ngày 12/9/2013.

Chương trình lựa chọn những sinh viên xuất xắc nhất tham gia cùng các nghệ sỹ giảng viên của khoa jazz – Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, hứa hẹn sẽ mang đến một đêm nhạc jazz thú vị đầy sôi động, quảng bá cho tinh thần nhạc jazz “Việt” trong chặng đường hơn 20 năm phát triển của mình.

Chỉ đạo nghệ thuật : Ths. Hoàng TùngTs Tạ Quang Đông

Các nghệ sỹ tham gia: Đào Minh Pha, Nguyễn Hùng Cường, Nguyễn Hữu Vượng, Lê Minh Đức, Hoàng Phú Tùng, Hoàng Xuân Tùng, Hoàng Hải Bằng, Lê Bằng, Nguyễn Hồng Quân

Các dòng nhạc Jazz

New Orleans (đầu những năm 1900). Đặc trưng với tiết tấu swing, nhịp chỏi (nhấn mạnh vào phách nhẹ), ứng tấu kết hợp, dựa trên thánh ca, nhạc blues, các bài ca lao động, hỗn hợp chất liệu nhạc châu Âu.
Nghệ sỹ nổi bật:

  • Buddy Bolden
  • Original Dixieland Jass Band
  • Sidney Bechet
  • Jimmie Noone
  • Johnny Dodds
  • Freddie Keppard
  • King Oliver
  • Jelly Roll Morton
  • Louis Armstrong
Các band nhạc miền Trung Tây (những năm 1920). Tiền thân của big band chơi swing với các ngôi sao độc tấu, dàn kèn hoành tráng, nhịp điệu mạnh mẽ đậm chất blues.
Nghệ sỹ nổi bật:

  • Lester Young
  • Herschel Evans
  • Band của Bennie Moten
  • Band Blue Devils của Walter Page
  • Dàn nhạc Casa Loma
  • Band nhạc Cotton Pickers của McKinney
Big band chơi swing (những năm 1930 và những năm 1940). Thể loại jazz đồng diễn phức tạp chơi bởi band nhạc từ 12 người trở lên. Các màn độc tấu được sắp xếp trong một kết cấu chặt chẽ để làm nổi bật ngôi sao độc tấu.
Nghệ sỹ nổi bật:

  • Duke Ellington
  • Count Bessie
  • Benny Goodman
  • Fletcher Henderson
  • Earl Hines
  • Lionel Hampton
  • Woody Herman
  • Stan Kenton
Bebop (những năm 1940 và những năm 1950). Thể loại jazz nhanh và điên cuồng với sự kết hợp phức tạp các hợp âm, giai điệu và tiết tấu.
Nghệ sỹ nổi bật:

  • Dizzy Gillespie
  • Charlie Parker
  • Bud Powell
  • Thelonious Monk
  • Sonny Stitt
  • Dexter Gordon
  • Fats Navarro
  • Kenny Clarke
  • Charles Mingus
Latin jazz (từ những năm 1930 đến những năm 1990). Là sự kết hợp của jazz với hỗn hợp chất liệu âm nhạc Latin như nhạc Cuba, nhạc Nam Mỹ, nhạc vùng Caribê.
Nghệ sỹ nổi bật:

  • Machito
  • Chano Pozo
  • Mario Bauza
  • Dizzy Gillespie
  • Charlie Parker
  • Tito Puente
  • Mongo Santamaria
  • Cal Tjader
Cool jazz (những năm 1950). Thể loại jazz nhẹ nhàng, du dương của vùng bờ biển phía Tây.
Nghệ sỹ nổi bật:

  • Miles Davis
  • Chet Baker
  • Stan Getz
  • Jimmy Giuffre
  • Lee Konitz
  • Gerry Mulligan
  • Shelly Manne
  • Frank Wess
Hard bop (những năm 1950, đầu những năm 1960). Là hậu duệ đậm chất blues của dòng bebop những năm 1940.
Nghệ sỹ nổi bật:

  • Band Jazz Messengers của Art Blakey
  • Horace Silver
  • Ngũ tấu Clifford Brown-Max Roach
  • Cannonball Adderley
  • J.J. Johnson
  • Kai Winding
  • Sonny Rollins
  • Clifford Jordan
  • Lee Morgan
Avant garde/free jazz (từ những năm 1960 trở đi). Avant garde là loại jazz thể nghiệm, thường mang kết cấu phức tạp. Free jazz là nơi mọi thứ có thể xảy ra. Mặc dù hai khái niệm này hay được sử dụng thay thế cho nhau, nó vẫn là hai thể loại rất khác nhau. Avant garde jazz là âm nhạc thể nghiệm nhưng nó có kết cấu, đôi khi nghe hơi hỗn loạn nhưng thực chất nó được sáng tác một cách khá tỉ mỉ. Ngược lại thì free jazz, đúng với tên gọi của nó, hoàn toàn tự do – không có quy luật nào cả. Free jazz là sự thể hiện cảm xúc một cách trực tiếp của người nghệ sỹ, đôi khi cảm giác nó không có một trật tự nào cả.
Nghệ sỹ nổi bật:

  • Lennie Tristano
  • Cecil Taylor
  • Ornette Coleman
  • John Coltrane
  • Eric Dolphy
  • Sun Ra
  • Anthony Braxton
  • Lester Bowie
  • Art Ensemble of Chicago
  • Tứ tấu World Saxophone
  • Henry Threadgill
  • Muhal Richard Abrams
  • Archie Ayler
  • Don Pullen
  • Don Cherry
  • George Russell
Fusion (cuối những năm 1960 trở đi). Là sự pha trộn của jazz với các yếu tố nhạc soul, rock và funk, thường sử dụng nhạc cụ điện tử.
Nghệ sỹ nổi bật:

  • Miles Davis
  • Weather Report
  • John McLaughlin và dàn nhạc Mahavishnu
  • Chick Corea
  • Herbie Hancock
  • The Yellowjackets
  • Spyro Gyra
Comtemporary/smooth jazz (từ những năm 1980 trở đi). Mang màu sắc nhẹ nhàng, thư thái, được coi như hòa tấu nhạc pop — nhiều nhà phê bình cho rằng không nên xếp thể loại này vào jazz — mặc dù một vài nghệ sỹ chơi dòng này có gốc chính cống từ jazz.
Nghệ sỹ nổi bật:

  • Grover Washington, Jr.
  • Kenny G.
  • Dave Koz
  • Larry Carlton
  • Fourplay
  • Richard Elliot
Acid jazz (những năm 1990). Là sự pha trộn của soul—jazz những năm 1960 với nhạc techno và hiphop những năm 1990 — không “jazz” cho lắm theo nghĩa truyền thống.
Nghệ sỹ nổi bật: khá nhiều, với những cái tên khá “dị”, trong đó có thể kể đến: Greyboy, Gang Starr and Tribe, Jamiroquai, Incognito, Snowboy, Galliano, the James Taylor Quartet, Brand New Heavies, Medeski, Martin and Wood, A Tribe Called Quest, Digable Planets, Count Basic, Night Trains, Mother Earth, Chris Bowden, EM&I, Money Mark, Slide Five, Soul Bossa Trio, Spiritual Vibes…

Các nhạc cụ đặc trưng của Jazz

Cornet &Trumpet

Cornet & Trumpet

Trumpet và cornet — Hay cornet và trumpet, bởi loại kèn đầu tiên được chơi trong jazz thưở ban đầu là cornet — nhỏ và ngắn hơn trumpet. Từ khi Louis Armstrong chuyển sang sử dụng trumpet vào năm 1926, hai loại kèn này gần như có thể thay thế cho nhau và hay bị nhầm lẫn với nhau. Cùng với kèn tenor saxophone, trumpet là nhạc cụ solo (độc tấu) trong jazz.

Louis_Armstrong~> Nghe Louis Armstrong solo trumpet trong tác phẩm “Summertime”

Trombone

Trombone

Trombone — được sử dụng trong các band nhạc jazz New Orleans thuở ban đầu, trombone từng là nhạc cụ chủ chốt trong các big—band và từ những năm 1960 được các nhạc công free jazz khám phá khả năng độc tấu của loại kèn này. Những nhạc công chơi trombone thời kỳ đầu được gọi là tailgaters (những tên bám đuôi), tên gọi này bắt nguồn từ hình dáng cồng kềnh của cây kèn trombone – khi những chiếc xe ngựa kéo các band nhạc jazz đi qua những con đường của New Orleans, những nhạc công trombone treo chiếc kèn của mình ra phía sau để không bị đụng vào người khác với cái ống đồng và thanh trượt dài của chiếc kèn.

Jay Jay Johnson~>Nghe “Time After Time” chơi bởi nghệ sỹ trombone J.J. Johnson

calarinet in jazz

Alto clarinet & Bass clarinet

Clarinet — loại nhạc cụ hơi được ưa thích trong những band nhạc New Orleans thời kỳ đầu. Benny Goodman, Artie Shaw và Woody Herman đều là những tay chơi clarinet đồng thời là những trưởng band vĩ đại vào những năm 1930. Nhưng từ đó đến giờ cũng ít nghệ sỹ jazz chơi loại nhạc cụ này hơn.

~> Nghe tác phẩm ‘Sing Sing Sing’ biểu diễn bởi nghệ sỹ clarinet Benny Goodman

Saxophone — Chiếc tenor saxophone, nay là nhạc cụ chủ đạo cho các màn độc tấu jazz, xuất hiện trong jazz khá muộn, khi Coleman Hawkins khám phá được mọi ưu thế của chiếc kèn và thiết lập âm sắc đặc trưng cho nhạc cụ này trong jazz vào cuối những năm 1920. Chiếc kèn alto saxophone cũng xuất hiện vào những năm 1920, được chơi bởi Tommy Dorsey, Frankie Trumbauer và Johnny Hodges. Chiếc soprano saxophone lần đầu được chơi bởi Sidney Bechet vào đầu những năm 1920, sau đó không còn phổ biến rộng rãi nữa cho đến khi John Coltrane đem nó trở lại vào năm 1960. Chiến baritone saxophone từng được chơi bởi Harry Carney sau khi ông tham gia cùng Ellington vào năm 1927, sau đó là Gerry Mulligan vào những năm 1950 và John Surman vào những năm 1970.saxophones

coleman hawkinsColeman Hawkins và tenor saxophone – “La Rosita”
charlie-parkerCharlie Parker và alto saxophone – “A Night in Tunisia”
John ColtraneJohn Coltrane và soprano saxophone – “My Favorite Things”
gerry-mulliganGerry Mulligan và baritone saxophone – “My Funny Valentine”
Flute

Flute

Flute — được đem vào jazz vào những năm 1950 và được sử dụng nhiều sau những năm 1960 trong dòng jazz—rock và jazz mang âm hưởng nhạc dân tộc.

~> Nghe tiếng flute jazz của nghệ sỹ Yusef Lateef

~> Nghe “Do It Again” chơi bởi nghệ sỹ flute jazz Dave Valentin

fender rhodes 1967

Fender-Rhodes 1967

Piano — Là một trong những nhạc cụ được sử dụng lâu nhất trong jazz, chiếc piano vừa là một nhạc cụ nhịp, vừa là một nhạc cụ độc tấu. Piano điện xuất hiện vào những năm 1950 và chiếc Fender—Rhodes ra mắt năm 1965 giữ vai trò chủ đạo trong jazz—rock trong suốt cả thập kỷ sau đó.

~> Nghe nghệ sỹ piano Art Tatum – “Danny Boy”

~> Nghe nghệ sỹ piano Jelly Roll Morton – “Thirty-fifth St. Blues”

Double bass & Electric bass

Double bass & Electric bass

Double bass — là loại nhạc cụ giữ vai trò chủ đạo trong jazz từ khi mới bắt đầu, trước tiên là thành phần giữ nhịp, sau đó vào giữa những năm 1950 trở về sau là một nhạc cụ độc tấu. Ban đầu double bass được chơi với cây vĩ, từ những năm 1920 trở đi, những người nhạc công dùng kỹ thuật gảy dây đàn (pizzicato). Đàn guitar bass điện, xuất hiện đầu tiên trong những nhóm chơi R&B, đã thay thế double bass trong dòng jazz—rock và fusion từ những năm 1970.

~> Nghe bassist Charles Mingus và tác phẩm “II B.S.”

~> Electric bassist Jaco Pastorius và “Portray of Tracy”

E Guitar

Electric Guitar

Guitar — Dù acoustic guitar được chơi như một nhạc cụ nhịp hay độc tấu thì giới hạn về âm lượng làm cho vai trò của nhạc cụ này bị hạn chế. Từ năm 1939, Charlie Christian đã sử dụng bộ khuếch đại (amplifier) cho chiếc đàn acoustic guitar. Cho đến khi chiếc guitar điện với phần thân hoàn toàn đặc xuất hiện trong jazz—rock vào cuối những năm 1960 đã đưa nhạc cụ này trở thành một trong những nhạc cụ độc tấu chính trong jazz.

~> Nghe guitarist Django Reinhardt và “Minor Swing”

~> Nghe electric guitarist Charlie Christian và “Solo Flight”

~> Nghe guitarist Joe Pass và “Autumn Leaves”

Banjo

Banjo

Banjo — Được sử dụng nhiều trong thời kỳ đầu của blues và jazz như một thành phần nhịp, banjo được thay thế bởi chiếc guitar vào những năm 1930 và nhanh chóng không còn được sử dụng nữa.

Violin

Violin

Violin — Joe Venuti, Stuff Smith và sau đó là Stéphane Grappelli là những người đã đem lại âm sắc độc diễn cho chiếc violin. Vào cuối những năm 1930, Smith là một trong những người đầu tiên sử dụng thiết bị khuếch đại cho cây đàn này. Đàn violin điện xuất hiện vào những năm 1970 trong jazz—rock với dấu ấn đáng nhớ của Jean—Luc Ponty. Trong những năm gần đây, Billy Bang và Leroy Jenkins đã mang cây violin mộc trở lại.

~> Tác phẩm ‘Mirage’ biểu diễn bởi Jean—Luc Ponty

DrumsDrums — thành phần nhịp chủ đạo cơ bản của jazz, được sử dụng từ những ngày đầu tiên cho đến nay.~> Drummer Art Blakey & band Jazz Mesengers của ông với “A Night in Tunisia”

~> Drummer Jo Jones & “Caravan”

Vibraphone

Vibraphone

Vibraphone — Lionel Hampton là nghệ sỹ độc diễn vibraphone lớn đầu tiên, và nhạc cụ này tiếp tục được phổ biến dưới bàn tay của Milt Jackson của MJQ, Gary Burton và nhiều nghệ sỹ khác.

~> Lionel Hampton & “Hamp’s Boogie”

~> Milt Jackson & “Club Night”

~> Gary Burton & “Libertango”

 

%d bloggers like this: